Greenwashing: Wat is het en hoe herken je het?

Greenwashing, of groenwassen, gebeurd wanneer een bedrijf of organisatie zich duurzamer voordoet dan ze daadwerkelijk zijn. Ze zeggen dus heel goed te zijn voor het milieu, of CO2 neutraal te zijn terwijl ze dat in werkelijkheid niet zijn. Ook kan het zijn dat een bedrijf wel iets goeds doet. Zoals het steunen van een goed doel, en toch in de kern nog altijd niet zo duurzaam is. Het wordt steeds belangrijker voor mensen om duurzaam te kiezen. Daarom is het ook belangrijk dat je op de hoogte bent van trends als greenwashing zodat je weet waar je op moet letten!

Wat is greenwashing?
Greenwashing is dus dat bedrijven je misleiden in het denken dat ze duurzaam zijn. Deze duurzaamheid kan op allerlei vlakken zijn: kinderarbeid, met betrekking tot het milieu, werkomstandigheden, dierproeven, ga zo maar door. De bedrijven of organisaties kunnen bijvoorbeeld een goed doel steunen die over het onderwerp voor verbetering vechten terwijl ze zelf nog steeds een slechte invloed hebben. Een groot deel van deze misleiding is gericht op ons onderbewustzijn.

De misleiding kan al door kleine veranderingen. Wanneer een voedselketen een groen blaadje toevoegt aan hun logo, lijkt het meteen al gezonder. Of een biggetje met een hartje geeft meteen een diervriendelijker beeld. Of een kartonverpakking in plaats van plastic voor een product dat alsnog slecht is voor de mens of het milieu.

Niet alleen kleur maar ook slogans, afbeeldingen en verpakkingen kunnen ons onderbewustzijn beïnvloeden in hun voordeel.

Een grote hoeveelheid van de bedrijven heeft zelf ook niet door dat ze groenwassen. Kleine bedrijven zijn niet goed geïnformeerd over de werkwijze van hun opdrachtgevers of van productielocaties. Grote bedrijven hebben niet genoeg overzicht in wat zijtakken van het bedrijf doen of doen niet genoeg research over het effect van hun producten op langer termijn. Of ze zijn zich niet bewust van de werkzaamheden van bedrijven waarin ze aandelen hebben. Daarnaast kan een product vaak wel groen zijn, maar is het proces dat helemaal niet. Een elektrische auto moet bijvoorbeeld 100.000km rijden voordat het de impact van het productieproces heeft goed gemaakt. Daarnaast is de energie waarop de auto rijdt vaak nog steeds niet groen.

Hoe herken je greenwashing?

Nu we weten wat greenwashing is, kunnen we kijken naar hoe je dit herkent. Natuurlijk kan een écht groen bedrijf ook wel aan een of meer van de kenmerken voldoen. Deze dienen vooral als een soort richtlijn.

Om echt te weten of de producten of services van een bedrijf groen zijn moet je het bedrijf researchen.

  • Informatie:

Hoe herken je greenwashing dan? Vaak benadrukt het bedrijf maar één element heel erg. Denk aan “milieuvriendelijk” of “diervriendelijk” of “duurzaam” zonder dat er een echte uitleg wordt gegeven over hoe ze milieuvriendelijk of diervriendelijk zijn. Het betreft dus algemene termen zonder specificaties.

Echte groene merken kunnen vaak goed aangeven wat ze hebben verbeterd of veranderd. Vooral door middel van percentages zoals 67% minder water of energie gebruikt. Als je veel exacte informatie krijgt is de kans dat het greenwashing is kleiner.

  • Keurmerk:

Wanneer een bedrijf een product heeft met maar 1% aan natuurlijke producten, mag het al natuurlijk genoemd worden. 

Een keurmerk is voor ons als consument een makkelijke manier om in één keer te zien of iets ‘groen’ is. Maar er zijn inmiddels zó veel keurmerken waaronder zelf bedachte keurmerken van de bedrijven zelf. Onder andere Milieu Centraal heeft een lijst met betrouwbare keurmerken opgesteld. Hierin staan de verschillende keurmerken, welke eisen worden gesteld en hoe deze worden gecontroleerd en de transparantie van het proces.

  • Wat doen ze nou echt?

Duurzaam bezig zijn is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan en het moet meer zijn dan mooie woorden op een verpakking. Je kunt gemakkelijk het bedrijf waar je een aankoop van wilt doen googlen met ‘duurzaam’ of ‘sustainable’ om meer informatie te krijgen over hoe zij te werk gaan en wat ze precies doen.

Een groen bedrijf kan goed opsommen welke stappen zij ondernemen om zo duurzaam mogelijk te werk te gaan. Vaak hebben zij ook een 5 of 10 jaar plan met andere duurzame doelen die zij willen bereiken. Wanneer deze plannen vaag en breed zijn is het beter om nog iets meer research te doen naar het bedrijf. Over het algemeen hebben groene bedrijven namelijk wel echt concrete plannen voor verbetering.

  • Prijs

Geen grote verassing waarschijnlijk: de prijs geeft ook inzicht in de waarheid van de duurzaamheidsclaims. Houd in gedachten dat we het niet alleen over het milieu hebben maar ook over de mensen die bij het bedrijf in dienst zijn. Duurzame producten zijn over het algemeen duurder omdat zij een eerlijke prijs betalen aan hun telers, naaiers, plukkers, noem maar op. Duurzame producten voor een verdacht goede prijs zijn dus vrijwel altijd te mooi om waar te zijn.

Zelf een duurzaam bedrijf?

Heb je zelf een bedrijf en wil je graag zorgen dat je ‘veilig’ bent voor greenwashing? Wees ten eerste transparant. Waar je ook staat in je duurzaamheidsproces, vertel je publiek duidelijk wat je plannen zijn en hoe je dat wilt aanpakken. Wat maakt jou duurzaam? Hoe zorg je dat je duurzaam blijft? Wees ook eerlijk over de dingen die je niet zeker weet. Zoals eerder gezegd weten bedrijven niet altijd dat ze greenwashen doordat er in het productieproces onduidelijkheid is. Vertel je publiek ook dat je niet goed weet hoe dingen precies verlopen maar dat je er wel naar kijkt.

Koop geen greenwashed producten
Dit is natuurlijk een trend die je niet wilt ondersteunen. Daarom is het belangrijk om goed onderzoek te doen naar de producten die je uiteindelijk koopt en verkoopt. Door anderen op de hoogte te brengen van de trends zorg je dat mensen die bewust willen kopen dat ook daadwerkelijk kunnen.